Beleid, verantwoordelijkheid en praktische richtlijnen voor werkgevers
Zonnebrand op de bouwplaats is geen detail, maar een structureel onderdeel van goed werkgeverschap. Waar veiligheid traditioneel draait om helmen, veiligheidsschoenen en valbeveiliging, krijgt bescherming tegen UV-straling terecht steeds meer aandacht. Bouwvakkers en andere buitenwerkers worden dagelijks blootgesteld aan zonlicht, vaak gedurende meerdere uren per dag en meerdere maanden per jaar.
Voor HR-managers, facilitair managers en directie in de bouw, infra en techniek is zonnebrand daarmee geen individuele keuze, maar een beleidsvraagstuk. In dit artikel bespreken we richtlijnen, verantwoordelijkheden, praktische inkoopkeuzes en wetenschappelijke aandachtspunten. Daarbij verwerken we expliciet informatie van het KWF over het juiste gebruik en de houdbaarheid van zonnebrand.
Waarom UV-bescherming op de bouwplaats serieus genomen moet worden
Langdurige blootstelling aan UV-straling vergroot het risico op huidbeschadiging en huidkanker. Huidkanker is in Nederland de meest voorkomende vorm van kanker. Beroepsmatige blootstelling aan zonlicht is een erkende risicofactor.
Medewerkers in de bouw, groenvoorziening, agrarische sector, logistiek en infra werken structureel buiten. Dat betekent dat UV-bescherming onderdeel hoort te zijn van het arbobeleid, net zoals bescherming tegen geluid, stof of valgevaar.
Zonnebrand is daarin een belangrijke maatregel, maar wel als onderdeel van een breder zonbeleid.
Richtlijnen zonnebrand gebruik bouwplaats
De Arbowet verplicht werkgevers om te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. UV-straling valt onder omgevingsfactoren die in de RI&E moeten worden meegenomen wanneer medewerkers structureel worden blootgesteld.
Praktische richtlijnen voor zonnebrand gebruik op de bouwplaats:
• Gebruik minimaal SPF 30, bij voorkeur SPF 50.
• Kies een breed spectrum zonnebrand met bescherming tegen zowel UVB als UVA.
• Breng zonnebrand royaal aan, 20 tot 30 minuten voor blootstelling.
• Herhaal iedere twee uur, en vaker bij veel zweten.
• Combineer zonnebrand met beschermende kleding, schaduw en aangepaste werktijden.
Belangrijk hierbij is dat SPF alleen bescherming tegen UVB-straling aangeeft. Volgens het KWF geeft de SPF aan hoe goed UVB-straling wordt tegengehouden, maar een goed product beschermt ook tegen UVA-straling. Dit herken je aan het UVA-logo met een cirkel eromheen op de verpakking. Deze aanduiding is essentieel bij de inkoop van zonnebrand voor professioneel gebruik.
Bron: KWF Kankerbestrijding, Alles over zonnebrandcrème.
Beste zonnebrandcrème voor gebruik op de bouwplaats
Wat is de beste zonnebrandcrème voor bouwvakkers? Op een bouwplaats gelden andere eisen dan in recreatieve situaties.
Belangrijke selectiecriteria:
• SPF 30 of hoger, bij voorkeur SPF 50.
• UVA-filter met zichtbaar UVA-logo in cirkel.
• Water- en zweetbestendig.
• Snel intrekkend en niet vettig.
• Geschikt voor intensief fysiek werk.
Waterbestendige zonnebrand voor intensief werk is essentieel. Bouwvakkers transpireren veel en werken vaak in stoffige omgevingen. Een plakkerige of slecht smeerbare zonnebrand wordt in de praktijk niet gebruikt.
Voor facilitair management is het verstandig om zonnebrand te selecteren via professionele leveranciers van PBM of bedrijfsgerichte zonbescherming, zodat kwaliteit en consistentie gewaarborgd zijn.
Zonnebrandcrème is beperkt houdbaar
Een punt dat in de praktijk vaak wordt vergeten, is de houdbaarheid van zonnebrand.
Volgens het KWF is zonnebrandcrème beperkt houdbaar. De meeste zonnebrandcrèmes zijn tot 12 maanden na opening te gebruiken. Dit staat op de verpakking aangegeven met een symbool van een geopend potje met een getal en de letter M van maand. Het getal geeft het aantal maanden aan dat het product na opening houdbaar is.
Na opening kan de beschermingsfactor afnemen. Dat betekent dat de zonnebrand minder goed beschermt tegen UV-straling.
Voor werkgevers heeft dit praktische gevolgen:
• Gebruik geen oude restpartijen van vorig seizoen zonder controle.
• Controleer de houdbaarheid bij centrale opslag.
• Zorg voor tijdige vervanging van geopende dispensers.
• Neem houdbaarheid op in het facilitaire beheerproces.
Bron: KWF Kankerbestrijding, Alles over zonnebrandcrème.
Bewaar zonnebrand niet te warm
Opslagcondities beïnvloeden de werking van zonnebrand. Volgens het KWF kan de beschermingsfactor lager worden wanneer zonnebrand te warm wordt bewaard.
Voor bouwplaatsen betekent dit:
• Bewaar zonnebrand buiten gesloten en in de schaduw.
• Leg flacons niet langdurig in direct zonlicht.
• Bewaar centrale voorraad op kamertemperatuur.
• Vermijd opslag in hete containers of voertuigen.
Wanneer zonnebrand te warm wordt, kan de SPF dalen en beschermt het product minder goed. Dat heeft directe gevolgen voor de effectiviteit van het zonbeleid.
Waar kan ik zonnebrandproducten kopen die geschikt zijn voor bouwvakkers?
Voor HR en facilitair management zijn er verschillende inkoopkanalen:
• Leveranciers van persoonlijke beschermingsmiddelen.
• Bouw- en technische groothandels.
• Gespecialiseerde aanbieders van UV-bescherming voor bedrijven.
• Facilitaire totaaloplossingen met dispensersystemen.
Professionele zonnebrand voor de bouw wordt vaak geleverd in grotere verpakkingen of via vaste dispensers op de bouwplaats. Dit verlaagt de drempel voor gebruik en maakt naleving eenvoudiger.
Van den IJssel past in het profiel van alle boven genoemde inkoopkanalen. Contact.
Is zonnebrandcrème verplicht in de bouw cao?
De bouw cao schrijft zonnebrand niet expliciet voor. Wel geldt de algemene zorgplicht uit de Arbowet. Werkgevers moeten aantoonbare risico’s beperken.
Wanneer uit de RI&E blijkt dat medewerkers structureel worden blootgesteld aan hoge UV-straling, moeten passende maatregelen worden genomen. Dat kan bestaan uit:
• Aanpassen van werktijden bij hoge UV-index.
• Creëren van schaduwplekken.
• Verstrekken van beschermende kleding.
• Beschikbaar stellen van zonnebrand.
Het niet treffen van redelijke maatregelen kan strijdig zijn met de zorgplicht.
Moeten bouwvakkers zonnebrandcrème gebruiken?
Zonnebrand is geen klassiek PBM zoals een helm, maar kan binnen veiligheidsinstructies worden opgenomen wanneer de omstandigheden dat vereisen.
Net als bij gehoorbescherming of valbeveiliging vraagt zonbescherming om cultuurverandering. Toolboxmeetings, voorbeeldgedrag van leidinggevenden en duidelijke communicatie vergroten de naleving.
Is mijn werkgever verplicht om zonbescherming te verstrekken?
Wanneer blootstelling aan zonlicht onderdeel is van het werk en risico’s oplevert, ligt het binnen de zorgplicht van de werkgever om passende bescherming te faciliteren.
In de praktijk verstrekken steeds meer werkgevers in de bouw, infra, groenvoorziening en agrarische sector zonnebrand als onderdeel van hun preventiebeleid.
Zonbescherming verschuift daarmee van individuele verantwoordelijkheid naar collectieve veiligheidsmaatregel.
Effectieve zonnebrandmiddelen tegen zon op de bouwplaats
Effectiviteit wordt niet alleen bepaald door de SPF, maar ook door:
• Juiste opslag.
• Tijdige vervanging.
• Goede communicatie.
• Eenvoudige toegankelijkheid.
• Bewustwording over UVA en UVB.
Een zonnebrand met SPF 50 zonder UVA-filter is onvoldoende. Een goed product heeft zowel een hoge SPF als een UVA-logo in cirkel.
Zonder draagvlak wordt zonnebrand niet gebruikt. Net als bij andere veiligheidsmaatregelen geldt: gedrag wordt bepaald door cultuur en voorbeeldgedrag.
Hoe houden bouwvakkers rekening met het weer?
Professionele bouwbedrijven houden rekening met weersomstandigheden, inclusief hitte en UV-index.
Maatregelen kunnen zijn:
• Vroeger starten bij extreme hitte.
• Extra pauzes.
• Rotaties bij langdurig buitenwerk.
• Tijdelijke overkappingen.
• Dagelijkse communicatie over UV-index.
Weersvoorspellingen en UV-index zijn eenvoudig beschikbaar en kunnen worden geïntegreerd in dagstarts of veiligheidsbesprekingen.
Conclusie
Zonnebrand op de bouwplaats is geen detail, maar een structurele veiligheidsmaatregel. Voor HR en facilitair management betekent dit:
• Neem UV-straling op in de RI&E.
• Kies zonnebrand met minimaal SPF 30 of 50 en een duidelijk UVA-filter.
• Controleer houdbaarheid en opslagcondities volgens richtlijnen van het KWF.
• Vervang geopende producten tijdig.
• Integreer zonbescherming in toolboxmeetings en dagstarts.
• Combineer zonnebrand met bredere UV-bescherming.
Wie UV-bescherming serieus neemt, laat zien dat veiligheid verder gaat dan zichtbare risico’s. Dat versterkt niet alleen de gezondheid van medewerkers, maar ook de reputatie van het bedrijf als verantwoord werkgever.
Is zonnebrand verplicht volgens de bouw CAO?
Niet expliciet, maar werkgevers hebben een zorgplicht om risico’s zoals UV-straling te beperken.
Moeten bouwvakkers zonnebrand gebruiken?
Als onderdeel van veiligheidsbeleid kan gebruik worden voorgeschreven bij hoge zonbelasting.
Is de werkgever verplicht om zonnebrand te verstrekken?
Bij structurele blootstelling aan zonlicht ligt het voor de hand dat de werkgever passende bescherming faciliteert.
Wat is de beste zonnebrandcrème voor bouwvakkers?
Minimaal SPF 30 of 50, breed spectrum, waterbestendig en geschikt voor intensief werk.
Waar koop ik zonnebrand voor de bouwplaats?
Via PBM-leveranciers, bouwgroothandels of gespecialiseerde aanbieders van UV-bescherming voor bedrijven.
